Maamul Goboleedka Puntland ayaa waxaa dhistay Beelo Waalaalo ah oo Wad daga Kadib markii ay Dhacday Dowladii Dhexe ee Soomaaliya, puntland ayaa waxaay ka mid tahay Maamulada sida gaarka ah uga badbaaday Dagaaladii Halakeeyay Soomaaliya inteeda kale.

Puntland ayaa sida aan kor kusoo Sheegay waxaa dhistay oo dhidibadau taagay Beelo Ood wadaaga oo isla dhashay waxaana La aasasay Sanadu marki ay ahayd 1998 Bushana ahaydn 1 August ayaa waxaa Magaaladda Garoowe BeelahaasKU doorteen Madaxweyne, Madaxweyne Xukigeen iyo Gudoomiye Baarlmaan.

Dhamaan Beelaha reer Puntland waxay doorashadaa u arken Mid si Cadaalada u dhacday Wax Shaki Ahna lagama qaadin Maadama uu Maamulku Cusbaa Balse Wixii Maamulkaas ka Dambeeyay ayaa Beeluhu waxay kala qaadeen Shaki Weyn Oo Salka ku haya  Arimo qabiil.

Madaxweynihii Hore ee Puntland Col.C/laahi yuusuf Axmed ayaa Kusii wareejiyay Xilka Madaxweyna Nimo Madaxweyne Kuxigeenkiisi oo ahaa Maxamed Cabdi Xaashi Maadamo oo C/laahi Yuusuf ka qeyb galayay Shirkii dibu heshiisiinta ee Somalida loogu qabtay Dalka Kenya.

Doorashadii Dambe ee Xigtay Col. C/laahi Yusuuf ayaa waxaa Kusoo baxay isla Beesha Majeerteen oo waxaa Madaxweyne noqday Gen.

Maxamuud Xirsi Boqor (Cadde Muuse)Doorashadaas ayaaa ahayd Mid Khal Khal galisay Beelihii Kale ee Puntland Wax ka dhisay waxayna Badi u arkeyeen in la afduubtay Maamulkii ay ku Hanweynayeen .

 Arintaaas ayaa ka sii cadhaysiisay Beelaha Harti ee kale waxayna kunoqotay Arin Fajiciso ah oo yaab iyo amakaag leh, Waxay in mudo ah u dulqaateen Maamulkii Cadde Muuse ee ugubka ah Aakhirkii Beelaha Warsangali iyo DhulbahanteWaxay si toosa uga biya diideen Maamulka Cadde Muus oo ay saluugeen qaab dhaqanka uu ku bilowday.

Maamulka Cadde Muuse ayaa Mudadii Afarta Sanno ahyd  ee uu Xilka hayay  Si weyn loogu eedeeyaa oo loogu Xagliyaa kala dilka Beelaha Walaalaha ee Dowlad Gobaleedka Puntlnad ku bahoobay Mudadaa Waxaa Si Wada Jira ay Beelaha Kale u Naceen Cadde Muuse Halka Beelaha qaarna ay Beesha Majeerteen dusha uga rideen wax kastoo ka dhaca deegaanada Puntland.

Beesha Dagta Gobolka Sool ayaa Maamulkii Cadde Muuse Si Weyn ugu eedeeysa La wareegida Gobolkooda ay la wareegeen Somaliland, Beesha  Sool ayaa Ku macneysa qaabka loola wareegay Sool  inuu jiray is afgarad ay sameeyeen Somaliland iyo Puntland.

Sidoo kale ilaayo hada waxaa ku kala qeybsan Puntland Beesha Dhulbahane oo ay Badan kioodu qabaan in Gobolkoodi ay Bixiyeen Beesha Majeerten oo ay Maamul ugu oo gabadeen.

Waxaa Cadaatay inuu is afgarad hore jiray Puntlnad tanyo Markii ay Somaliland ka qabsatay Gobolka Sool ama ay kala wareegtay  ma aysan sameyn wax dhaq-dhaqaaq Militari ah Wax Masuuliyad ahna iska aysan saarin.

Doorashadii Sadexaad ee Puntlnad ayaa waxay kusoo aaday yadoo ay  jirto Xurgufo Qabiil ku salaysan dorashada ayaa waxaa olalaheedi la galay Sanadkii la soo dhaafay dabayaaaqadiisii, doorashadaas ayaa ahayd mid ay si weyn uwada dhursugayeen oo ay u hanqal taageyeen  Shicib weynaha reer Puntlnad  Waxaa Doorashadas kusoo baxay C/raxmaan Shiikh  Maxamed Faroole oo horre uga ahaan jiray Puntland Wasiir oo islamarkaana asoo jeeda isla Beesha Majeerteen yadow Hore ay Puntland labo jeer maxweyne kasoo noqdeen Majeerteen islamarkaana Doorashada Sadexaad la sugayay inuu dhaco isbadal weyn oo lagu naalaado laakin taasi ma dhicin isla Beeshii horre ayaa kusoo noqotay Xukunka waxayna noqotay Kadaroo dibi dhal  waxaana Markaas Kala cadaatay ina ay Puntland qabiil u afduuban tahay. 

Beelaha Warsangali iyo Dhulbahante oo kamida Qabaa’ilada ugu tunka weyn Puntlnad ayaa waxaa yana Meherad u noqotay inay laba caleyaan ama ay Labo Ceeshaan oo ay Puntland iyo Somaliland ukala dhaxeeyaan Taasina waxay Beesha Majeeteen u noqotay Fursaday ay Kagaga Faa’idaystaan Puntland Maadama Beelihi ugu waa weynaa ay Labo Meheradood yeeshaan oo aysan la Xisaabtameyn.

Meesha ay Sartu ka qudhantay ayaa  ah in ay Labada Beelood  ee aan kor kusoo sheegnay ay kala qeybsanyihiin siiba Beesha Gobolka Sool ay yadu dhulkeedi  la wareegeen Somaliland Laakin Beesha Dagta Gobolka Sanaag, Haylaan iyo Bari  Wali Xoog laguma qabsan deegaankeeda laakin sida muuqata waa Beylah waa loo soo dunuunucayaa Puntland-na wax khayr ah uma soo wado Hadii aysan tashan intaan la qabsan sida Gobolka Sool.

Waxaa Hubaal ahaan lahayd hadii ay Warsangali iyo Dhulbahante aysan Somaliland Wax ku darsan lahayn oo banaankoda ka joogi lahaayeen inay Sida Majeerteenka  oo kale Xukunka Markooda qaban laahaayeen Laakin taasi ma suura galin.

Hadaba Puntland Xalkeedu wuxuu kujiraa  qodobada Soo socda.

1. In Beesha Majeerteen ay joojiso laga bilaabo hada Maamul Xumida iyo kutagrifalka Xunka  Puntland  islamarkaana ay Muujiso Cadaalad, Walaaltinimo iyo Sinaan oo ay ogalaato In Puntlnad la wada dhistay.
2. Beelaha Warsangali iyo Dhulbahante  inay ka waantoobaan  laba eefka  ama laba Caleynta oo ay isugu luga duwadaan Hal Maamul Si ay u noqdaan dad jira oo islamarkaana Meel loogu soo hagaago leh.

 Hadii ay Puntlnad Sidaas Noqoto oo ay Warsangaliiyo Dhulbahante ka Tanaasulaan Somaliland, Majeerteena Joojiyo Xukun Xumida waxaaa Suura gala in ay Puntlnad noqoto Meel Barwaaqo iyo Badhaadhe leh oo ay Somalida kale kusoo Hirtaan Laakin hadii aysan dhicin sidaasi waxaa Macquula  in Puntland  lagu kala guurayo oo Magaca Puntlnad ay qaataan Qabiil gaara oo uu sii labo jibaarmo Qabiil Nacaybku Qabyaaladda IWM.

Guuleed Maxamed Xassan
Guuleed1980@gmail.com        

Maqaalkan waxaa daabacday Shabakada LaaqorayNET  Laakiin Wuxuu gaaar u yahay qoraaga Maqaalka oo laga Xidhidhii karaa Wixii deel qaaafa.